भविष्यवाणीदेखि इतिहाससम्म: राष्ट्रपति हो ची मिन्हको युद्धकालीन दृष्टिकोण

राष्ट्रपति हो चि मिन्ह सन् १९५७ मा दक्षिणी रणमैदानमा फर्किनुअघि उत्तरमा पुनर्गठित एक दक्षिणी एकाइको प्रशिक्षण अभ्यासको क्रममा अवलोकन गर्दै। — VNA/VNS फोटो

अप्रिल ३० का दिन भियतनामले दक्षिणको मुक्ति र राष्ट्रिय पुनर्मिलनको ५१ औँ वार्षिकोत्सव मनाउँदै गर्दा, युद्ध कसरी र कहिले समाप्त हुन्छ भन्ने बारे राष्ट्रपति हो ची मिन्हले गरेका भविष्यवाणीहरू पुनः आधिकारिक स्मृति कार्यक्रमहरूको केन्द्रमा रहेका छन्।

अमेरिकी हस्तक्षेप विरुद्धको प्रतिरोधात्मक युद्धको मार्गचित्र र देश अन्ततः एकीकृत हुनेछ भन्ने उनको दृढ विश्वासलाई सन् १९७५ को वसन्तकालीन विजय पछाडिको मार्गदर्शक शक्तिका रूपमा स्मरण गरिन्छ।

सन् १९५४ मा फ्रान्सेली औपनिवेशिक सेनाको पराजयपछि, भियतनाम अस्थायी रूपमा विभाजित भएको थियो। वासिङ्टनले दक्षिण भियतनाममा आफ्नो संलग्नता विस्तार गर्दै गर्दा, राष्ट्रपति हो ची मिन्हले पुन:एकीकरणलाई केवल एउटा आकांक्षा मात्र नभई एक ऐतिहासिक अपरिहार्यता र राष्ट्रिय अस्तित्वको विषयका रूपमा व्याख्या गरे।

"भियतनाम एक हो। भियतनामी जनता एक हुन्," उनले घोषणा गरे र देशलाई स्थायी रूपमा विभाजित गर्न नसकिने कुरामा जोड दिए।

जुलाई ६, १९५६ मा भियतनामी जनतालाई लेखेको एउटा पत्रमा उनले पुन:एकीकरणलाई "हाम्रा जनताका लागि जीवनको मार्ग" भनी वर्णन गरे र यसलाई क्रान्तिको नयाँ चरणको केन्द्रीय लक्ष्यका रूपमा प्रस्तुत गरे।

उनले दक्षिणका घटनाक्रमहरूलाई नजिकबाट नियालेका थिए र युद्धको विकासक्रमसँगै रणनीतिहरू समायोजन गर्न कम्युनिस्ट पार्टीको केन्द्रीय समितिसँग मिलेर काम गरे। उनले आफ्ना देशवासीहरूलाई भनेका थिए कि अमेरिका विरुद्धको प्रतिरोध "प्रत्येक देशभक्त भियतनामीको सबैभन्दा पवित्र कर्तव्य" थियो।

जुलाई १७, १९६६ मा, आफ्नो सबैभन्दा चर्चित युद्धकालीन भनाइहरू मध्ये एकमा राष्ट्रपति हो ची मिन्हले युद्ध ५ वर्ष, १० वर्ष, २० वर्ष वा सोभन्दा बढी समयसम्म चल्न सक्छ र हनोई, हाइ फोंग र अन्य सहरहरू भग्नावशेषमा परिणत हुन सक्छन् भन्ने चेतावनी दिएका थिए। तर साथसाथै, उनले जोड दिएका थिए– भियतनामी जनताले कहिल्यै हार मान्ने छैनन्।

"स्वतन्त्रता र मुक्ति भन्दा बहुमूल्य अरू केही छैन," उनले भनेका थिए।

उनले भनेका थिए कि जब विजय प्राप्त हुनेछ, तब राष्ट्रलाई पहिलेको भन्दा अझ भव्य र सुन्दर रूपमा पुनर्निर्माण गरिनेछ। उनका शब्दहरू युद्धमा लड्ने पुस्ताहरूका लागि एउटा ऊर्जावान् क्रान्ति उद्घोष बनेका थिए।

स्वदेशमा दिएका भाषणहरू र विदेशी पत्रकार तथा राजनीतिज्ञहरूसँगका अन्तर्वार्ताहरूमा, राष्ट्रपति हो ची मिन्हले बारम्बार एउटै सन्देशमा जोड दिए: स्वतन्त्रता, सार्वभौमसत्ता र क्षेत्रीय अखण्डतामा कुनै सम्झौता हुन सक्दैन।

"दक्षिण भियतनाम भियतनामको रगतको रगत र मासुको मासु हो," उनले भनेका थिए, "नदीहरू सुक्न सक्छन् र पहाडहरू खिइन सक्छन्, तर यो सत्य कहिल्यै बदलिने छैन।"

दक्षिणप्रतिको उनको सामीप्य व्यक्तिगत र राजनीतिक दुवै थियो। देशको विभाजनले उनलाई निरन्तर पिरोल्ने गर्थ्यो। विभाजनका वर्षहरूमा उनले भनेका थिए, "जबसम्म देश एकीकृत हुँदैन र दक्षिण स्वतन्त्र हुँदैन, म न त अघाउन्जेल खान सक्छु, न त चैनले सुत्न नै सक्छु।"

उनले दक्षिणबाट उत्तरतर्फ आउने हरेक प्रतिनिधिमण्डललाई भेट्ने जिद्दी गर्थे र युद्धमैदानका गतिविधिहरूलाई नजिकबाट नियाल्थे। उनी जितको प्रशंसा गर्न र क्षतिमा शोक व्यक्त गर्न चिठी र टेलिग्रामहरू पठाइरहन्थे।

"मेरो हृदय र उत्तरका १ करोड ७० लाख देशवासीहरूको हृदय सधैं दक्षिणका हाम्रा देशवासीहरूको हृदयसँगै धड्किन्छ," उनले भनेका थिए। यो पंक्ति उनको व्यक्तिगत भावना र राष्ट्रिय एकताको घोषणा दुवै थियो।

अक्टोबर १९६२ मा, 'नेसनल लिबरेसन फ्रन्ट' को प्रतिनिधिमण्डलले उत्तर पठाएको कविताको सङ्ग्रह प्राप्त गरेपछि, राष्ट्रपति हो ची मिन्हले एउटा वाक्यांशका साथ जवाफ दिएका थिए जुन पछि व्यापक रूपमा चर्चामा रह्यो: "मसँग बदलामा दिनका लागि केही छैन, केवल यो बाहेक: प्रिय दक्षिण सधैं मेरो मुटुमा छ।"

उनका शब्द र दृष्टिकोणभन्दा पर उनका भविष्यवाणीहरू थिए, जुन पछि पूर्ण रूपमा मेल खाए।

सेप्टेम्बर २, १९६० मा स्वतन्त्रताको १५ वर्ष पुगेको अवसरमा दिएको भाषणमा, राष्ट्रपति हो ची मिन्हले दक्षिणका जनतालाई प्रतिज्ञा गर्दै भनेका थिए कि एकीकृत प्रयासले, "अबको ढिलोमा १५ वर्षभित्र, हाम्रो राष्ट्र पुन:एकीकरण हुनेछ र उत्तर तथा दक्षिण एउटै छानामुनि बाँधिनेछन्।"

मूल दस्तावेजमा उनले "ढिलोमा १५ वर्ष" भन्ने वाक्यांशको मुनि रेखांकन गरेका थिए, जसले सन् १९७५ लाई संकेत गरिरहेको थियो।

मे १५, १९६५ को आफ्नो इच्छापत्रमा उनले लेखेका थिए कि जस्तोसुकै कठिनाइ भए तापनि भियतनामी जनताकै जित हुनेछ, अमेरिकाले पछि हट्नुपर्नेछ र देश पुन: एकीकृत हुनेछ।

सन् १९६७ को अन्त्यतिर, हवाई रक्षा र वायुसेनाको कमाण्डसँगको बैठकमा उनले अर्को एउटा भविष्यवाणी गरे जुन आश्चर्यजनक रूपमा सही साबित भयो। उनले ‘ढिलो वा चाँडो अमेरिकी बि-५२ बमवर्षक विमानहरूले हनोईमा आक्रमण गर्नेछन् र राजधानीको आकाशमा पराजित भएपछि मात्र वासिङ्टनले आफूले युद्ध हारेको स्वीकार गर्नेछ’ भनेका थिए ।

मे १०, १९६९ मा परिमार्जन गरिएको आफ्नो इच्छापत्रमा, जुन युद्धको सबैभन्दा कठिन समयमध्ये एक थियो, उनले पुनः प्रतिरोधात्मक युद्ध पूर्ण विजयमा टुङ्गिने कुरामा आफ्नो दृढ विश्वास व्यक्त गरे। उनले लेखेका थिए, "यो निश्चित छ।"

इतिहासले उनका दुवै कुरालाई सही साबित गरिदियो। डिसेम्बर १९७२ मा, उत्तर भियतनामी सेनाले राजधानीमाथि उडिरहेका अमेरिकी बि-५२ विमानहरूलाई १२ दिने सैन्य अभियानमार्फत खसालिदिए, जसलाई भियतनामले 'आकाशको हनोई-दिएन बिएन फु' (Hà Nội-Điện Biên Phủ in the Air) का रूपमा उत्सवका साथ मनाउने गर्दछ। त्यसको केही हप्ताभित्रै, अमेरिका पेरिसमा वार्ताको टेबुलमा फर्कियो।

राष्ट्रपति हो ची मिन्हले सन् १९६० मा गरेको भविष्यवाणीको झण्डै ठीक १५ वर्षपछि, अप्रिल ३०, १९७५ मा उत्तर भियतनामी सेना तत्कालीन अमेरिका समर्थित दक्षिणी प्रशासनको राजधानी साइगनमा प्रवेश गर्‍यो। यससँगै युद्धको अन्त्य भयो र देशको पुन:एकीकरण भयो।

आधा शताब्दीभन्दा बढी समय बितिसक्दा पनि, एक स्वतन्त्र र एकीकृत भियतनामको उनको परिकल्पना आज पनि देशका नेताहरूका लागि नयाँ युगको मार्गचित्र कोर्नका निम्ति एउटा बलियो आधारस्तम्भका रूपमा रहेको छ।

Source: https://vietnamnews.vn