सन् २०२५ मा विश्व ट्रोट्स्कीवाद: एक संक्षिप्त रूपरेखा
सन् २०२५ ट्रोट्स्कीवादी आन्दोलनका लागि अर्को एउटा कठिन वर्ष सावित भएको छ। अर्जेन्टिनाको 'वर्कर्स लेफ्ट फ्रन्ट' (FIT) र जर्मनीको 'डाइ लिङ्क' (Die Linke) ले चुनावमा सन्तोषजनक नतिजा प्राप्त गरेका भए पनि, बेलायतको नयाँ वामपन्थी दल 'योर पार्टी' (Your Party) मा व्यापक संलग्नता रहे तापनि, र दुईवटा अन्तर्राष्ट्रिय निकायहरूको एकताका बाबजुद, समग्र रूपमा हेर्दा आन्दोलनले गम्भीर राजनीतिक विभाजनहरू झेल्नुपरेको छ। ट्रोट्स्कीवादी पार्टीहरू अस्तित्वमा रहेका दर्जनौँ देशहरूमा यसले खासै ठोस प्रगति गर्न सकेको छैन।
चौथो इन्टरनेशनलहरू (Fourth Internationals)
गत करिब पचास वर्षमा पहिलो पटक, दुईवटा ट्रोट्स्कीवादी इन्टरनेशनलहरूले सफलतापूर्वक एकता प्रक्रिया सम्पन्न गरेका छन्। डिसेम्बर २०२५ मा, बेलायती 'वर्कर्स पावर' समूहको नेतृत्वमा रहेको 'लिग फर द फिफ्थ इन्टरनेशनल' ले अर्जेन्टिनामा आधारित धेरै ठूलो 'इन्टरनेशनल सोसलिस्ट लिग' (LIS) सँग विलयको सम्झौता गर्यो। एलआइएस (LIS) अन्य संगठनहरूलाई आफ्नो प्रभावमा आकर्षित गर्न तुलनात्मक रूपमा सफल देखिएको छ । सन् २०२५ मा अमेरिकाको 'सोसलिस्ट होराइजन' र इटालीको 'कम्युनिष्ट वर्कर्स पार्टी' दुवै यसमा आबद्ध भएका छन्।
परिणामस्वरूप, एलआइएस अहिले १६ वटा सम्बद्ध शाखाहरू सहित ठूला इन्टरनेशनलहरू मध्ये एक बनेको छ। यो मर्जरले यसको मुख्य ल्याटिन-अमेरिकी आधार क्षेत्रबाट पश्चिम युरोपमा विस्तार हुन सहज बनाउनेछ। यद्यपि, 'फिफ्थ इन्टरनेशनल' बाट आएका अस्ट्रिया, जर्मनी, स्वीडेन, स्विजरल्याण्ड र बेलायतका नयाँ युरोपेली शाखाहरूको कुल सदस्य संख्या निकै न्यून (सम्भवतः दुई सयभन्दा कम) छ।
यसको विपरीत, 'रिभोलुसनरी कम्युनिष्ट इन्टरनेशनल' (जसलाई २०२४ सम्म 'इन्टरनेशनल मार्क्सिस्ट टेन्डेन्सी' भनिन्थ्यो) अहिले ३४ वटा ट्रोट्स्कीवादी 'चौथो इन्टरनेशनल'हरू मध्ये सबैभन्दा ठूलो बनेको छ। यसको कुल सदस्य संख्या करिब ७,१०० छ र ३४ देशहरूमा यसका शाखाहरू छन्। मूलधारको (मेन्डेलपन्थी) 'चौथो इन्टरनेशनल' ले अझै ३१ देशहरूमा आफ्नो उपस्थिति कायम राखेको छ। यसको २०२५ को महाधिवेशनले आयरल्याण्ड (RISE) र स्कटल्याण्ड (Ecosocialist Scotland) का नयाँ राष्ट्रिय शाखाहरूलाई स्वागत गर्यो।
सोही महाधिवेशनमा 'सोसलिस्ट लेफ्ट मुभमेन्ट' (MES) को हैसियतलाई लिएर तिखो बहस पनि भयो। MES ब्राजिलका सातवटा ट्रोट्स्कीवादी संगठनहरू मध्ये एक हो जुन मूलधारको चौथो इन्टरनेशनलसँग आबद्ध छ। एमइएस (MES) लगायत ती मध्ये छ वटा संगठनहरू वामपन्थी 'सोसलिज्म एण्ड लिबर्टी पार्टी' (PSOL) भित्र गुटका रूपमा सक्रिय छन्। उक्त बहसका विस्तृत विवरणहरू कमै उपलब्ध भए तापनि, यो मुख्यतया पिओएसएल (PSOL) र लुला (Lula) को राष्ट्रपति कालबीचको सम्बन्धमा केन्द्रित रहेको देखिन्छ, जुन ब्राजिलभित्र बहसको एक बढ्दो जटिल विषय बनेको छ।
अन्यत्र भने, सन् २०२५ उल्लेख्य सांगठनिक विभाजनको वर्ष रह्यो। अर्जेन्टिनामै मुख्यालय रहेको अर्को ठूलो संगठन 'इन्टरनेशनल वर्कर्स लिग – फोर्थ इन्टरनेशनल' (LIT-CI) ले सेप्टेम्बरको महाधिवेशनमा वर्षौँयताकै सबैभन्दा ठूलो विभाजनको सामना गर्यो। ब्राजिलमा लुला सरकार र एलआइटी-सिएल (LIT-CI) को सबैभन्दा ठूलो शाखा 'युनाइटेड सोसलिस्ट वर्कर्स पार्टी' (PSTU) बीचको सम्बन्धलाई लिएर तीव्र मतभेदहरू उत्पन्न भएका थिए। गुटगत विवादका कारण महाधिवेशनबाट निष्कासन र बर्हिगमनका घटनाहरू भए। अन्ततः, असन्तुष्ट पक्षहरूले दुईवटा नयाँ 'इन्टरनेशनल' गठन गरे: अर्जेन्टिना, ब्राजिल, चिली र कोस्टारिकामा शाखाहरू भएको 'इन्टरनेशनल रिभोलुसनरी वर्कर्स करेन्ट' र ब्राजिल एवं चिलीमा शाखाहरू रहेको 'इन्टरनेशनल कमिटी फर द रिकन्स्ट्रक्सन अफ द LIT'। केही हप्तापछि, पेरुभियाली शाखाले पनि संगठन छोड्ने निर्णय गरेपछि एलआइटी (LIT) को समस्या थप बल्झियो।
यसैबीच, सन् १९७४ मा बेलायतस्थित 'मिलिटेन्ट टेन्डेन्सी' द्वारा स्थापित 'कमिटी फर अ वर्कर्स इन्टरनेशनल' (CWI) को विखण्डनबाट उब्जिएका समस्याहरू झन् बढ्दै गएका छन्। सन् २०१९ को विभाजन लिंग र जातीय पहिचानमा आधारित आन्दोलनहरूको राजनीतिक महत्त्वको विवादबाट सुरु भएको थियो, तर छिट्टै यो नेतृत्वको नोकरशाही शैली र सांगठनिक शक्तिको प्रयोगसम्बन्धी बहससँग जेलिन पुग्यो। त्यस वर्षको ठूलो विद्रोही समूहले कम्तिमा २४ देशहरूमा शाखाहरू सहित 'इन्टरनेशनल सोसलिस्ट अल्टरनेटिभ' (ISA) को रूप लियो (साथै, मुख्यतया स्पेनीभाषी पाँच देशहरूको एउटा सानो समूह छुट्टिएर 'इन्टरनेशनल रिभोलुसनरी लेफ्ट' बन्यो)।
सन् २०२२ मा, यौन दुर्व्यवहारको आरोपलाई सम्बोधन गर्ने विषयमा आन्तरिक विवाद भएपछि आइएसए (ISA) पुनः क्षतविक्षत भयो। यसको परिणामस्वरूप ६ वटा शाखाहरू छुट्टिएर 'इन्टरनेसनलिस्ट स्ट्यान्डपोइन्ट' गठन गरे, जसका ठूला शाखाहरू ग्रीस, साइप्रस र ताइवानमा छन्। दुई वर्षपछि, 'पहिचानको राजनीति' (Identity Politics) सम्बन्धी अर्को विवादले थप विभाजन निम्त्यायो । सियाटलकी पूर्व काउन्सिलर क्षमा सावन्तको नेतृत्वमा रहेको ठूलो अमेरिकी शाखा 'सोसलिस्ट अल्टरनेटिभ' बाहिरियो र आफूलाई 'रिभोलुसनरी वर्कर्स' को रूपमा पुनर्गठन गर्यो।
बेल्जियमको 'सोसलिस्ट लेफ्ट पार्टी' ले २०२४ मा संगठन छोड्यो र २०२५ मा विघटन भयो । यद्यपि त्यसको सट्टामा दुईवटा साना विद्रोही समूहहरू ('मार्क्सिस्ट एक्टिभिस्ट्स' र 'रेड') तुरुन्तै अस्तित्वमा आए। आयरल्याण्डको शाखाका साथै अस्ट्रिया, नेदरल्याण्ड्स र पोल्याण्डका समूहहरू छुट्टिएर 'प्रोजेक्ट फर अ रिभोलुसनरी मार्क्सिस्ट इन्टरनेशनल' बनाए। तथापि, सन् २०२५ भरिमा यो 'प्रोजेक्ट' पनि विघटन हुन थालेको छ; अस्ट्रियाको पार्टीले यसलाई छोडिसकेको छ भने अन्य दुई शाखाहरू (अष्ट्रेलिया र भारत) निष्क्रिय प्रायः देखिएका छन्।
यी घटनाक्रमहरूको निष्कर्ष यो हो कि कुनै समय कम्तिमा ३० वटा राष्ट्रिय शाखाहरू भएको सिडब्लुआइ (CWI) अहिले पाँचवटा छुट्टाछुट्टै निकायहरूमा खण्डित भएको छ, जुन सबै साना छन् र तिनको आकार एवं प्रभाव दुवै घट्दो क्रममा छ।
चुनावी प्रदर्शन
ट्रोट्स्कीवादी पार्टीहरूले सामान्यतया सत्ता प्राप्ति र अभ्यासको संयन्त्रका रूपमा निर्वाचनको महत्त्वलाई कम आँक्ने गरेका छन् र यसको सट्टा हडताल, विरोध र प्रदर्शनको भूमिकालाई जोड दिने गर्छन्। तैपनि, अधिकांश ट्रोट्स्कीवादी पार्टीहरूले लेनिनको त्यो उपदेशलाई पछ्याउँदै आएका छन् । जसमा भनिएको छ—क्रान्तिकारी पार्टीहरूले निर्वाचनलाई क्रान्तिकारी प्रचारप्रसार गर्ने, नयाँ कार्यकर्ता भर्ती गर्ने र आफ्नो जनसमर्थनको स्तर परीक्षण गर्ने अवसरका रूपमा लिनुपर्छ। सन् २०२५ मा ट्रोट्स्कीवादी संगठनहरू रहेका १८ देशहरूमा राष्ट्रिय विधायिकाको निर्वाचन भयो, तर यी समूहहरूले अर्जेन्टिना, अष्ट्रेलिया, क्यानडा, चिली, जर्मनी र पोर्चुगल गरी ६ वटा देशका प्रतिस्पर्धामा मात्र भाग लिए।
अर्जेन्टिनामा चार-दलीय ट्रोट्स्कीवादी गठबन्धन 'वर्कर्स लेफ्ट फ्रन्ट' (FIT) ले ४.३४ प्रतिशत मत प्राप्त गर्दै तीनजना सांसद निर्वाचित गराउन सफल भयो, जुन सन् २०२३ को ३.७३ प्रतिशतको तुलनामा सामान्य वृद्धि हो। सन् २०११ मा गठन भएदेखि नै यस फ्रन्टको चुनावी प्रदर्शन उल्लेखनीय रूपमा स्थिर देखिएको छ, जसले ४-५ प्रतिशत मतका साथ ३ देखि ५ जनासम्म सांसदहरू जिताउँदै आएको छ। तर, सन् २०२५ भरि 'मिलेई' (Milei) सरकारविरुद्ध भएका अनेकौं विरोध र प्रदर्शनहरूको सन्दर्भमा यो सामान्य बढोत्तरी निकै कम देखिन्छ।
अन्यत्र, पोर्चुगिज लेफ्ट ब्लकको एक घटक 'एन्टी-क्यापिटलिस्ट नेटवर्क' ले मे महिनाको निर्वाचनमा आफ्नो मत हिस्सा घटेर १.९९ प्रतिशतमा झरेको देख्यो, जुन यसको २६ वर्षको इतिहासमै सबैभन्दा खराब नतिजा हो।
अष्ट्रेलियामा मे २०२५ को निर्वाचनमा दुईवटा ट्रोट्स्कीवादी समूहहरूले प्रतिस्पर्धा गरे । 'भिक्टोरिया सोसलिस्ट' (जुन 'सोसलिस्ट अल्टरनेटिभ' बाट निकै प्रभावित छ र मूलधारको चौथो इन्टरनेशनलमा पर्यवेक्षकको हैसियतमा छ) र 'सोसलिस्ट एलायन्स' (एक असम्बद्ध संगठन) क्रमशः ५.६५ र २.९५ प्रतिशतको मत हिस्सालाई दुवै समूहले सुदूर-वामपन्थी शक्तिको ठूलो प्रगतिको रूपमा उत्साहका साथ उत्सव मनाए। वास्तविकतामा, दुवै समूहले १५० निर्वाचन क्षेत्रहरूमध्ये केही सीमित क्षेत्रमा मात्र (क्रमशः ४ र ६ वटामा) प्रतिस्पर्धा गरेका थिए, र ती क्षेत्रहरू पनि सावधानीपूर्वक छानिएका थिए । यदि व्यापक स्तरमा चुनावी प्रतिस्पर्धा गरिएको भए मतको हिस्सा सम्भवतः अझ कम हुने थियो। यद्यपि, यस्तो प्रतिस्पर्धा निश्चित रूपमा अगाडि बढ्नेछ किनकि निर्वाचन लगत्तै 'भिक्टोरिया सोसलिस्ट' ले आफूलाई सबै राज्यहरूमा शाखा भएको राष्ट्रिय पार्टीका रूपमा रूपान्तरण गर्ने निर्णय गरेको छ, जसको अस्थायी नाम 'अस्ट्रेलियन सोसलिस्ट पार्टी' राखिएको छ।
जर्मन पार्टी 'डाइ लिङ्क' (Die Linke), जसमा चारवटा ट्रोट्स्कीवादी गुटहरू सम्मिलित छन्, फेब्रुअरीको निर्वाचनमा सोचेभन्दा राम्रो प्रदर्शन गर्यो। तल्लो सदनको आकार १४ प्रतिशतले घटे तापनि यसले बुन्डेस्टाग (Bundestag) मा आफ्नो प्रतिनिधित्व ३९ बाट बढाएर ६४ सांसद पुर्यायो। यसको विपरित, निर्वाचनमा भाग लिने अन्य दुई साना जर्मन पार्टीहरूले आफ्नो पुरानै नतिजा दोहोर्याए । केही सीमित सिटहरूमा आधा प्रतिशतभन्दा कम मत। यस्तै नतिजा 'क्यानडियन कम्युनिष्ट लिग' को पनि रह्यो, जसका दुई उम्मेदवारहरू 'स्वतन्त्र' का रूपमा उठेका थिए। दुवै अवस्थामा, यी हालैका नतिजाहरू विगत ३० वर्षका धेरै निर्वाचनहरूको तुलनामा अपरिवर्तित छन्।
चिलीमा पनि उस्तै कथा देखियो, जहाँ 'वर्कर्स रिभोलुसनरी पार्टी' (PRT) ले आफूले रोजेका केही निर्वाचन क्षेत्रहरूमा २.३० प्रतिशत मत प्राप्त गर्यो, जुन विगत १० वर्षका निर्वाचनहरू जस्तै हो। अन्त्यमा, बेलायतमा सोसलिस्ट पार्टीको चुनावी मोर्चा 'ट्रेड युनियनिष्ट एण्ड सोसलिस्ट कोलिसन' (TUSC) ले वार्षिक स्थानीय निर्वाचनमा १०३ काउन्सिल उम्मेदवारहरू खडा गरेको थियो। कोही पनि निर्वाचित भएनन् र तिनको औसत मत हिस्सा १.१ प्रतिशत रह्यो, जुन सन् २०१० मा टियुएसयु (TUSC ) गठन भएदेखि यताकै सबैभन्दा खराब नतिजा हो।
राजनीतिक दलहरू
बेलायतमा, जुलाई २०२५ मा नयाँ वामपन्थी दलको घोषणाले अधिकांश ट्रोट्स्कीवादी समूहहरूमा ठूलो उत्साह पैदा गर्यो। तीमध्ये १४ वटा समूहले आफ्ना सदस्यहरूलाई उक्त संगठन (जसलाई त्यतिबेला अस्थायी रूपमा 'योर पार्टी' भनिएको थियो) मा आबद्ध हुन प्रोत्साहित गरे। त्यसपछिका केही महिनाहरूमा, उनीहरू स्थानीय शाखाहरू निर्माण गर्न र नोभेम्बरको अन्त्यमा हुने स्थापना सम्मेलनको तयारीमा सक्रियताका साथ लागे। पार्टीको कार्यवाहक नेतृत्वले सेप्टेम्बरमा सम्मेलनका प्रतिनिधिहरू सदस्यहरूको नामावलीबाट गोप्य मतदानद्वारा चुनिने घोषणा गर्यो र 'दोहोरो सदस्यता' (योर पार्टी र ट्रोट्स्कीवादी समूहलगायत अन्य दलको सदस्य हुन नपाइने) माथि प्रतिबन्ध लगायो।
सम्मेलनको पूर्वसन्ध्यामा 'सोसलिस्ट वर्कर्स पार्टी' (SWP) का केही सदस्यहरू निष्कासित भए तापनि र दोहोरो सदस्यतामा स्पष्ट बन्देज लगाइए तापनि, १,५०० देखि २,००० जना सहभागी भएको उक्त भेलामा ट्रोट्स्कीवादी संगठनहरूबाट करिब १५० प्रतिनिधिहरू र दर्जनौँ वक्ताहरू सहभागी थिए। यी वक्ताहरू मुख्यतया एसडब्लुपी, सोसलिस्ट पार्टी, काउन्टरफायर (Counterfire), rs21 र सोसलिस्ट अल्टरनेटिभ जस्ता ठूला समूहहरूबाट आएका थिए। ५५,००० सदस्यहरूबीच भएको मतदानपछि अब आधिकारिक रूपमा 'योर पार्टी' नामकरण गरिएको यस नयाँ दलले आफूलाई 'समाजवादी' र 'श्रमजीवी वर्ग'को संगठन घोषणा गर्ने प्रस्तावहरू पारित गर्यो। साथै, यसले सबै प्रकारका दमनको विरोध गर्ने र सन् २०२६ को स्थानीय निर्वाचनका लागि 'एन्टी-अस्टेरिटी' (मितव्ययिता विरोधी) कार्यक्रमप्रति प्रतिबद्ध रहने निर्णय गर्यो।
'योर पार्टी' भित्र सक्रिय ट्रोट्स्कीवादी समूहहरूले सन् २०२६ को सुरुमै हुने संगठनको 'केन्द्रीय कार्यकारिणी समिति' (CEC) को निर्वाचनका लागि योजना बनाउन सुरु गरिसकेका थिए। तर, क्रिसमसभन्दा ठीक दुई दिनअघि कार्यवाहक नेतृत्वले निर्वाचन नियमावली र कार्यविधि दस्तावेज सार्वजनिक गर्दै 'अन्य राष्ट्रिय राजनीतिक दल'का सदस्यहरूलाई उम्मेदवार बन्न नदिने घोषणा गरिदियो। अघिल्लो पटकको दोहोरो सदस्यताको प्रतिबन्धलाई बेवास्ता गरे तापनि, यसपटक भने अधिकांश ट्रोट्स्कीवादी समूहहरूले 'केन्द्रीय कार्यकारिणी समिति' निर्वाचनमा आफ्नै उम्मेदवारहरू नउठाउने निर्णय गरे। बरु, उनीहरूले 'ग्रासरुट्स लेफ्ट' नामक बृहत् मोर्चाद्वारा तयार पारिएको सूचीलाई समर्थन गर्ने नीति लिए।
बेलायतको अन्य राजनीतिक परिदृश्यमा, 'रिभोलुसनरी कम्युनिष्ट पार्टी' (RCP)—जुन पहिले 'सोसलिस्ट अपिल' नामक 'एन्ट्रीइस्ट' (पार्टीभित्र छिरेर काम गर्ने) समूह थियो—सुरुवाती उत्साहपछि 'योर पार्टी' प्रति छिट्टै उदासिन बन्यो। त्यसपछि यो पार्टी आफ्नो मुख्य उद्देश्य अर्थात् रिभोलुसनरी कम्युनिष्ट पार्टीलाई हजारौँ सदस्य भएको 'जन-क्रान्तिकारी पार्टी' बनाउने काममा फर्कियो। सन् २०२३ मार्चमा यसले 'के तपाईं कम्युनिष्ट हो?' (Are You a Communist?) नामक भर्ती अभियान सुरु गरेको थियो, जसले नयाँ सदस्यहरूको संख्यामा सुरुमा उल्लेख्य वृद्धि ल्यायो र सोही वर्षको नोभेम्बरसम्म सदस्य संख्या १,१०० पुर्यायो। सफलताले हौसिएको RCP नेतृत्वले सन् २०२४ को अन्त्यसम्ममा २,००० सदस्य पुर्याउने र त्यसपछि १०,००० सदस्यको अर्को लक्ष्यतर्फ अघि बढ्ने कुरा गरेको थियो।
वास्तवमा, विश्वविद्यालयका क्याम्पसहरूमा निकै आक्रामक भर्ती अभियान सञ्चालन गरे तापनि (जहाँ यो समूह सुदूर-वामपन्थीहरूमध्ये सबैभन्दा बढी देखिने सक्रिय समूह हो), रिभोलुसनरी कम्युनिष्ट पार्टीको सदस्य संख्या डिसेम्बर २०२४ सम्म १,२०० र डिसेम्बर २०२५ सम्म मात्र १,३०० पुग्यो। सुरुमा तीव्र वृद्धि हुने र त्यसपछि उल्लेख्य रूपमा सुस्त हुने यस्तै प्रकृतिको ढाँचा क्यानडा, डेनमार्क, फिनल्याण्ड, जर्मनी र अमेरिकामा रहेका RCP का भगिनी पार्टीहरूमा पनि देखियो।
सोसलिस्ट वर्कर्स पार्टी (SWP) ले वर्षको अन्त्यतिर आफ्ना लेवी तिर्ने सदस्यहरूको संख्या २,८०० भन्दा केही बढी रहेको घोषणा गर्यो। यो अझै पनि बेलायतको सबैभन्दा ठूलो ट्रोट्स्कीवादी समूह त हो, तर प्यालेस्टाइन समर्थक र फासीवाद विरोधी असंख्य प्रदर्शनहरूमा संलग्न भए तापनि यसको सदस्य संख्यामा खासै ठूलो वृद्धि भएको देखिँदैन। वास्तवमा, यसको वेबसाइट अनुसार बेलायतमा यसका पार्टी शाखाहरूको संख्या विगत केही वर्षका ६० बाट घटेर ४९ मा झरेको छ। यसको विपरीत, अक्टोबर २०२३ देखि प्यालेस्टाइन समर्थक आन्दोलनमा उत्तिकै सक्रिय रहेको 'काउन्टरफायर' (Counterfire) ले भने सोही अवधिमा आफ्ना सदस्यहरूमा केही सयले वृद्धि गरेको छ र आफ्ना शाखाहरूको संख्या ५० प्रतिशतले बढाएको छ।
यसैबीच, फ्रान्समा सन् २००९ मा ठूलो आशाका साथ स्थापना गरिएको सबैभन्दा ठूलो ट्रोट्स्कीवादी समूह 'न्यू एन्टि-क्यापिटलिस्ट पार्टी' (NPA) को निरन्तर विखण्डन जारी रह्यो। सन् २०२१ मा 'पर्मानेन्ट रिभोलुसन' समूहलाई निष्कासन गरेपछि, अर्को वर्ष यो पार्टी दुई भागमा विभाजित भयो: फिलिप पुटोको नेतृत्वमा रहेको 'NPA-एन्टि-क्यापिटलिस्ट' र तुलनात्मक रूपमा बढी कट्टरपन्थी मानिने विद्रोही समूह 'NPA-रिभोलुसनरिज्' (NPA-R)। फेब्रुअरी २०२५ मा भएको आफ्नो पहिलो महाधिवेशनमा NPA-R को नेतृत्वले आफ्नो राजनीतिक प्रस्तावमा अत्यधिक समर्थन त पायो, तर पनि एउटा सानो अल्पमत गुट 'सोसलिज्म अर बार्बरिज्म' (Socialism or Barbarism) लाई निष्कासन गरियो, जसले अहिले आफूलाई स्वतन्त्र संगठनका रूपमा पुनर्गठन गरेको छ। अर्कोतर्फ, 'पर्मानेन्ट रिभोलुसन' समूह भने पेन्सन सुधार सम्बन्धी अभियानहरूमा संलग्न भएर फस्टाएको देखिन्छ र फेसबुकमा यसका प्रभावशाली २,७५,००० फलोअर्स छन्। फ्रान्समा अहिले १९ वटा ट्रोट्स्कीवादी समूहहरू भए तापनि दशकौँदेखि वर्चस्व कायम राखेका उही पुराना समूहहरूको दबदबा कायमै छ।
विश्व ट्रोट्स्कीवादको अर्को प्रमुख केन्द्र संयुक्त राज्य अमेरिकामा 'सोसलिस्ट वर्कर्स पार्टी' (SWP) को लामो र सुस्त गिरावट जारी रह्यो। यसका अधिकांश गतिविधिहरू पुस्तक र पर्चाहरू बिक्री गर्ने, पत्रपत्रिकाको ग्राहक बनाउने र राज्यस्तरका निर्वाचनहरूमा केन्द्रित छन्, जहाँ यसले सामान्यतया अत्यन्तै कम मत प्राप्त गर्छ। वृद्ध हुँदै गएका सोसलिस्ट वर्कर्स पार्टीका सदस्यहरूभन्दा बाहिर, अमेरिकी ट्रोट्स्कीवादी वामपन्थी आन्दोलन अहिले पहिलेभन्दा बढी खण्डित छ। त्यहाँ हाल ३० वटा संगठनहरू 'क्रान्तिकारी कार्यकर्ता दस्ता' निर्माणमा जुटेका छन् र तीमध्ये धेरैको सदस्य संख्या केही सयमा मात्र सीमित हुने सम्भावना छ। 'इन्टरनेशनल कमिटी अफ द फोर्थ इन्टरनेशनल' (ICFI) को अवस्था पनि यस्तै रहेको बताइन्छ। अर्कोतर्फ, यसको व्यापक र बारम्बार अपडेट भइरहने 'वर्ल्ड सोसलिस्ट वेब साइट' (WSWS) ले भने सन् २०२३ को सुरुतिर दैनिक करिब ७०,००० पेज भ्युज प्राप्त गरिरहेको थियो।
Source: https://www.historicalmaterialism.org
एरिस्टोटल: विश्वविजेता अलेक्जेण्डर निर्माण गर्ने महागुरु
नेपाली कम्युनिष्ट पार्टीको प्रतिबद्धता पत्र
नेपाली काङ्ग्रेसको चुनावी प्रतिज्ञापत्र
राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीको 'वाचा पत्र'
नेकपा एमालेको चुनावी घोषणापत्र
जेसी ज्याक्सन: सीमान्तकृत आवाजका संवाहक
आधुनिक रूसमा स्टालिन किन यति लोकप्रिय छन्?
प्रतिक्रिया