आजका 'क्विजलिङ' र 'मीर जाफर'हरू

डोनल्ड ट्रम्पको पछिल्लो टिप्पणीले के संकेत गर्छ भने, उनी अझै पनि इरानमा कुनै यस्तो 'डेल्सी रोड्रिग्वेज'को खोजीमा छन् जो अमेरिकी शक्तिसँग हात मिलाउन र वासिङ्टनकै सर्तमा युद्ध अन्त्य गर्न तयार होस्। जनवरीमा एक सैन्य कारबाहीमार्फत भेनेजुएलाका राष्ट्रपति निकोलास मादुरोलाई पक्राउ गरेपछि, वासिङ्टनले काराकासमा डेल्सी रोड्रिग्वेजलाई कार्यवाहक राष्ट्रपतिको रूपमा स्थापित गर्न मद्दत गरेको थियो।

​"डेल्सी" शब्द द्रुत रूपमा यस्तो 'सहयोगी' (collaborator) का लागि नयाँ विश्वव्यापी उपनाम बन्दैछ, जसले आफ्नो राजनीतिक अस्तित्व र व्यक्तिगत सत्ताका लागि देशको सार्वभौमसत्ताको सौदाबाजी गर्छ।

​इतिहासले यस्ता पात्रहरूका लागि सधैं कुनै न कुनै नाम दिने गरेको छ।

​युरोपमा, उनीहरूलाई 'क्विजलिङ' (Quisling) भनेर चिनिन्छ। यो नाम विडकुन क्विजलिङको नामबाट रहन गएको हो, जसले एडोल्फ हिटलरलाई आफ्नै देश नर्वेमा आक्रमण गर्न निमन्त्रणा दिएका थिए र पछि नाजी संरक्षणमा आफूलाई सरकार प्रमुख घोषित गरेका थिए।

​भारतीय उपमहाद्वीपमा यसको समानान्तर पात्र 'मीर जाफर' हुन्, जसले बंगालका नबाबलाई धोका दिएर ब्रिटिशहरूलाई साथ दिए। यसले भारतमा औपनिवेशिक शासनको ढोका खोल्यो, जसले मात्र १५० वर्षमा विश्वकै सबैभन्दा धनी अर्थतन्त्रलाई संसारको सबैभन्दा गरिबमध्येको एक बनाइदियो, जबकि ब्रिटेनलाई सबैभन्दा विशाल साम्राज्यमा परिणत गर्न मद्दत पुर्‍यायो।

​यो प्रवृत्ति परिचित छ: एक राजनीतिक पात्रले कमजोर हुँदै गएको प्रशासन छोडेर कब्जा गर्ने वा हस्तक्षेप गर्ने शक्तितर्फ आफ्नो निष्ठा बदल्छ। उनीहरू अक्सर यस्तो शासनको अनुहार बन्छन् जसले विदेशी राजनीतिक समर्थनका लागि राष्ट्रिय स्रोतसाधनको सौदाबाजी गर्दछ।

​यदि कुनै समय पश्चिमी शब्दकोशमा 'क्विजलिङ'ले त्यो भूमिकालाई जनाउँथ्यो भने, अहिले 'डेल्सी' त्यसैको आधुनिक संस्करण बन्न सक्छ—जुन कम वैचारिक तर बढी लेनदेनमा आधारित छ, तर यसको परिणाम भने उत्तिकै गम्भीर छ।